Συνέντευξη της Ζωής Κοκκαλά
“Η Αρμονία της Τέχνης είναι η Αρμονία της Ζωής”
10ο Φεστιβάλ Καλλιτεχνικής Δημιουργίας Ροδίων
Η μουσική δεν είναι μόνο ήχος και μελωδία. Είναι μνήμη, αλήθεια, εσωτερική αναζήτηση και, πολλές φορές, ένας τρόπος να υπερβαίνει ο άνθρωπος τα όρια της καθημερινότητάς του.
Με αυτή την αφετηρία, το 10ο Φεστιβάλ Καλλιτεχνικής Δημιουργίας Ροδίων συνομιλεί με τη Ζωή Κοκκαλά, υψίφωνο, ερμηνεύτρια και παιδαγωγό. Aφορμή για αυτή την συνέντευξη έδωσε το μουσικό δρώμενο «Τραγούδια για μια Ζωή», που θα δούμε την Πέμπτη 24 Σεπτεμβρίου, στις 20:00, στην Παναγιά του Μπούργου.
Η Ζωή Κοκκαλά μιλά για τη σχέση της μουσικής με την αλήθεια, για την ευθύνη του ερμηνευτή απέναντι στο έργο, για τη διδασκαλία και τη σχέση με τους μαθητές της, για τη σύμπραξη με νέους καλλιτέχνες, αλλά και για την τέχνη ως δύναμη που μπορεί να προσθέσει «έναν κόκκο ομορφιάς στους ζοφερούς καιρούς που διανύουμε».
Συνέντευξη στον Νίκο Κωνσταντινίδη
Αγαπητή Ζωή, με αφορμή τη συμμετοχή σου στο Φεστιβάλ και το μουσικό δρώμενο «Τραγούδια για μια ζωή» στην Παναγιά του Μπούργου, πώς συνομιλούν αυτοί οι ιστορικοί χώροι του νησιού μας με τη μουσική και τι να περιμένει το κοινό από αυτή τη βραδιά;
Η διεξαγωγή ποιοτικών εκδηλώσεων καθιστά τους εμβληματικούς και ιστορικούς χώρους ζωντανά κύτταρα πολιτισμού. Οι χώροι αυτοί, παρόλο που κουβαλούν το βάρος των αιώνων, διατηρούν μέσω της καλλιτεχνικής έκφρασης την λειτουργικότητα και τη σημασία τους στη ζωή της πόλης.
Στις 24/9 το κοινό θα απολαύσει μια βραδιά εμπνευσμένη από ποικίλα μουσικά ρεύματα με διαχρονική αξία, όπως Opera, Musical, τραγούδια σπουδαίων Ελλήνων δημιουργών, αλλά και παραδοσιακές μελωδίες.
Σε μια εποχή όπου η κυριαρχία των κοινωνικών δικτύων, ο διχαστικός λόγος και τα δυστοπικά σενάρια κυριαρχούν, τα «Τραγούδια για μια Ζωή» έρχονται να γεφυρώσουν το παλιό με το σύγχρονο και την ατόφια λαϊκή ψυχή με την απέθαντη μεγαλοφυΐα της κλασικής μουσικής…
Μάλιστα ερμηνευμένα ως επί το πλείστον από νέους και υποσχόμενους καλλιτέχνες που αξίζουν την προσοχή του κοινού.
Έχοντας διαγράψει μια σπουδαία πορεία ως σοπράνο και ερμηνεύτρια υψηλών απαιτήσεων, πώς προσεγγίζεις την ποιότητα και την εσωτερική αλήθεια των έργων που επιλέγεις να ερμηνεύσεις επί σκηνής;
Προσωπικά ελπίζω η όποια πορεία που έχω κάνει να είναι απλώς συνεπής και επαρκής.
Ο μόνος παράγοντας της ποιότητας ενός καλλιτεχνικού έργου είναι ακριβώς η αλήθεια του. Ό,τι κουβαλά αλήθεια, είναι και ποιοτικό.
Από ένα σπαρακτικό ρεμπέτικο τραγούδι μέχρι μια εμβληματική Aria του διεθνούς ρεπερτορίου, ο κοινός παρονομαστής είναι η ανεπιτήδευτη αυθεντικότητα, δουλεμένη από τη μαστοριά της αυθεντίας που τα δημιούργησε.
Τούτο οφείλει να ανακαλύψει ο ερμηνευτής για να κατανοήσει με ακρίβεια το καλλιτεχνικό έργο. Θέλει εσωτερική δουλειά εκτός από μελέτη για να φτάσεις στο μεδούλι αυτού που ερμηνεύεις.
Πέρα από τη δική σου καλλιτεχνική παρουσία, την εκδήλωση θα πλαισιώσουν και άλλοι εκλεκτοί καλλιτέχνες όπως οι Ναταλί Ελευθερίου, Γιάννης Παπαθεοδώρου, Άγγελος Κρητικός, Ηλιάνα Διακογεωργίου και Μιχάλης Μαντικός, υπό τη συνοδεία στο πιάνο της Πηνελόπης Καλαφατά. Τι σημαίνει για σένα αυτή η κοινή μουσική πορεία και η σύμπραξη με νέους ανθρώπους;
Οι καλλιτέχνες που πλαισιώνουν τη βραδιά είναι απόφοιτοι των τάξεών μου σε κλασικό και σύγχρονο τραγούδι, οι οποίοι με τη σειρά τους κάνουν καριέρα στο χώρο. Είναι άνθρωποι που γνωρίζω πάρα πολλά χρόνια, η χημεία μας ταιριάζει αποδεδειγμένα, τους εμπιστεύομαι και κυρίως τους θαυμάζω.
Ως καταξιωμένη καθηγήτρια κλασικού και σύγχρονου τραγουδιού, καθώς και ορθοφωνίας, έχεις καθοδηγήσει πλήθος μαθητών. Βλέποντας πίσω, ποια είναι η μεγαλύτερη χαρά ή αποκάλυψη που σου έχει προσφέρει η διδασκαλία και η επαφή με τις φωνές που πέρασαν από τα χέρια σου;
Το να καθοδηγείς και να διαπλάθεις τον πιο πρωτεύοντα και ταυτόχρονα αρχέγονο ήχο του σώματος όπως είναι η φωνή, είναι καταρχήν τεράστια ευθύνη.
Ένας δάσκαλος είναι σαν ένα γονιό: καθοδηγεί με το παράδειγμα και όχι απλώς με νουθεσίες και θεωρίες. Όταν τα μουσικά σου παιδιά ανοίξουν επιτέλους τα φτερά τους είναι πρωτόγνωρη χαρά.
Όμως κάθε μέρα στην αίθουσα διδασκαλίας μπορεί να είναι και μια αποκάλυψη για τον διδάσκοντα, διότι ταυτόχρονα ανακαλύπτει καινούργια πράγματα μέσω της αλληλεπίδρασης με το μαθητή.
Ανατρέχοντας στους προηγούμενους καλλιτεχνικούς σου σταθμούς, από τις συνεργασίες σε κλασικά και έντεχνα έργα μέχρι τις θεατρικές και κινηματογραφικές εμπειρίες, πώς έχουν διαμορφώσει αυτές οι διαδρομές τη σημερινή σου καλλιτεχνική ταυτότητα;
Με έχουν διαμορφώσει ώστε να σέβομαι ισότιμα όλα τα μουσικά ρεύματα ανάλογα με την πραγματική αξία τους και όχι με το κατά πόσο ακολουθούν ένα προσωπείο καθωσπρεπισμού ή τυφλής συμμόρφωσης προς τα εφήμερα ρεύματα και σημεία των εκάστοτε καιρών.
Η καθημερινή επαφή με τη φωνητική αγωγή και την τέχνη απαιτεί αφοσίωση και διαρκή εσωτερική αναζήτηση. Ποιες είναι οι τρέχουσες δράσεις και οι δημιουργικές σου ανησυχίες αυτή την περίοδο;
Καθώς διανύουμε το ξεκίνημα μιας σχολικής χρονιάς, διαμορφώνω τις τάξεις μαθητών μου που είναι πιο παλιοί ή αρχάριοι. Ταυτόχρονα δουλεύω σε κάποιο καλλιτεχνικό δρώμενο που είναι υπό διαμόρφωση και λεπτομέρειες θα ανακοινώσω στο κοντινό μέλλον.
Η μουσική για σένα είναι η «μυστική δόνηση» και ο ψίθυρος της δημιουργίας. Πώς καταφέρνεις να μεταδίδεις αυτή την πνευματική διάσταση στο κοινό κάθε φορά που στέκεις στη σκηνή;
Επιδιώκοντας όσο πιο έντιμα μπορώ να προσφέρω τον εαυτό μου στο κοινό επί σκηνής, δίνοντας ταυτόχρονα με συνέπεια και ακρίβεια τα κρυφά νοήματα που θέλει να επικοινωνήσει ο δημιουργός μέσω του έργου του, το οποίο ερμηνεύω.
Κοιτάζοντας το αύριο, ποια είναι τα μελλοντικά σου σχέδια και τα όνειρα που θέλεις να μετουσιώσεις σε νότες και μελωδίες για τους ανθρώπους που αγαπούν την τέχνη;
Το μόνο σίγουρο στη ζωή μας είναι ο θάνατος. Αυτό, όσο κι αν ακούγεται μακάβριο, δεν είναι καθόλου απαισιόδοξο, διότι όσα καταφέρνουμε στον βίο μας είναι ταυτόχρονα και αυτά που συντηρούν τη ζωή. Η ίδια η τέχνη κάνει τον θάνατο αθάνατο μέσα από τα έργα της.
Αυτό είναι το όνειρο και η παρακαταθήκη που θα ήθελα να αφήσω:
Να βοηθήσω όσο περισσότερους μπορώ να ανακαλύψουν το μεγαλείο της τέχνης και να «σωθούν ψυχικά» μέσω αυτής, όπως συνέβη και μ’ εμένα την ίδια.
Η Αρμονία της Τέχνης, είναι η Αρμονία της Ζωής.
Τα «Τραγούδια για μια Ζωή» θα επιχειρήσουν να προσθέσουν έναν κόκκο ομορφιάς στους ζοφερούς καιρούς που διανύουμε.
About Author
