Το νέο βιβλίο του Νίκου Χαρόπουλου με τίτλο “Είναι φίλος μου” παρουσιάστηκε στο αναγνωστικό κοινό από τις εκδόσεις “Τhe law of success publishing” στην γεμάτη από κόσμο αίθουσα εκδηλώσεων του κεντρικού βιβλιοπωλείου του Ιανού Αθήνας. Για το βιβλίο εκτός του συγγραφέα μίλησαν ο καθηγητής στο Ιόνιο πανεπιστήμιο Άρης Κουμπαρέλης, ενώ τον συντονισμό είχε η δημοσιογράφος Άννα Γυπαράκη Νικολακάκη.
Το βιβλίο
Το «Είναι φίλος μου» πλημμυρίζει από φιλία. Στις πέντε διαφορετικές ιστορίες του όλοι οι ήρωες απλοί, καθημερινοί άνθρωποι που βιώνουν τις χαρές και τις λύπες της ζωής, συνυπάρχουν, αγαπούν, ονειρεύονται, ταξιδεύουν, θλίβονται, αλλά πάνω απ’ όλα, εμπιστεύονται ο ένας τον άλλον.
Η φιλία δεν είναι απλώς μία αξία· είναι η στέρεη βάση πάνω στην οποία στηρίζονται οι πιο βαθιές και πολύτιμες σχέσεις του ανθρώπου, δίνοντας νόημα στην καθημερινότητα και εμπλουτίζοντάς τη με αμοιβαία αγάπη, υποστήριξη και κατανόηση.
Περισσότερα για το βιβλίο μπορείτε να δείτε εδώ: https://thelawofsuccesspublishing.gr/product/είναι-φίλος-μου/
Συνέντευξη στην Ευρυδίκη Κοβάνη
Είχατε χαρακτηρίσει το προηγούμενο βιβλίο σας «Με την πρώτη» «βιβλίο σκέψης» (think book). Τι θα λέγατε για το «Είναι φίλος μου»;
Εάν θα ήθελα να το κατατάξω -με όρους επικοινωνιακούς, σε μια κατηγορία θα έλεγα πως το «Είναι φίλος μου» είναι ένα βιβλίο σχέσης (relationship book). Ένα βιβλίο ύμνος στην φιλία όχι μόνο με την απλή, επιφανειακή ή και ρομαντική έννοια. Είναι ένα βιβλίο που φροντίζει τη φιλία, καθησυχάζει τις ανασφάλειες, διευκολύνει τη συγνώμη.
Μέσα απ τις ιστορίες του, το «Είναι φίλος μου» αποδομεί στερεοτυπικές καταστάσεις, δέχεται τη διαφορετικότητα και κυρίως απαντά σε σκέψεις ανείπωτες. Μέχρι και η σιωπή ορισμένων ηρώων μου μπερδεύεται με την εμπιστοσύνη και αθόρυβα καταγγέλλει πεποιθήσεις που και εγώ ο ίδιος αναθεώρησα ανακαλύπτοντας την πολυπλοκότητα της φιλίας.
Η φράση «είναι φίλος μου» συχνά μπερδεύει όχι αυτήν/όν που την ακούει αλλά κυρίως αυτήν/όν που την λέει. Πολλές φορές λέγεται απλά για να κλείσει μια συζήτηση. Άλλοτε λειτουργεί ως άμυνα αφού με την δήλωσή της και μόνο απλώνεται ως ένα χέρι που σου λέει: στοπ! Δεν δέχομαι κουβέντα για τον φίλο μου.
Είναι μια φράση που ενίοτε βολεύει, αφήνεται εκεί ψηλά στον αέρα να στροβιλίζεται και να χάνεται χωρίς πολλά πολλά, χωρίς εξηγήσεις… Όλοι την έχουμε ακούσει, λίγοι της δίνουμε την αξία που της πρέπει, και λιγότεροι την εννοούμε. Είναι σαν όλοι μαζί να έχουμε συμφωνήσει πως η φιλία είναι το: «είμαι εδώ όσο περνάμε καλά». Aμ δε! Και δεν το λέω απο φιλοσοφική άποψη, αλλά ορμώμενος απ την απλή βιωματική εμπειρία μου, που λέει πως η πραγματική φιλία ανέχεται τη διαφωνία, δεν κολακεύει, εμπιστεύεται, αντέχει (σ)την αλλαγή.
Όλοι οι πρωταγωνιστές μου σαν μια μικρογραφία της ελληνικής πραγματικότητας, μικροί και μεγάλοι, πέρασαν από μικρές αλλά και μεγαλύτερες συγκρούσεις, διαφωνίες, δοκιμασίες, απογοητεύσεις … Λιγοψύχησαν, ζήλεψαν, ναι φοβήθηκαν και πληγώθηκαν αλλά οι πραγματικοί φίλοι δεν εγκατέλειψαν τις αξίες τους. Με την παρουσία τους, τη συνέπεια και την ανιδιοτελή στάση τους έδωσαν πραγματική αξία στην φράση «Είναι φίλος μου!».
Άρα συνοψίζοντας θα έλεγα πως το «Είναι φίλος μου» είναι ένα βιβλίο που εμπιστεύεται την αλήθεια και όχι την πρόθεση και την υπόσχεση.
Πώς και πότε γεννήθηκε η ιδέα γι’ αυτό το βιβλίο;
Αλλιώς ξεκίνησε, διαφορετικά εξελίχθηκε και αποτυπώθηκε στο χαρτί. Να πώς έγινε: υπήρχε στο μυαλό μου μια ιστορία με πρωταγωνιστή έναν μικρό σερβιτοράκο σε ένα μαγειρείο της παλιάς Αθήνας στη δεκαετία του ’60. Μια ιστορία που τάιζε με νόστιμα φαγητά διαφορετικούς χαρακτήρες, μόνιμους θαμώνες αλλά και περιστασιακούς πελάτες εκεί στα βόρεια λερά σοκάκια της πλατείας Ομονοίας.
Αυτή η ιστορία φιλοδοξούσε να γίνει απο μόνη της ένα ολόκληρο βιβλίο, ένα μυθιστόρημα. Έτσι ξεκίνησε και με άλλον τίτλο μα στην πορεία μερικοί πρωταγωνιστές ήρθαν αντιμέτωποι με τους φόβους τους ώσπου μια κεντρική ηρωίδα ξεστράτισε. Απομακρύνθηκε από τα σκοτεινά δωμάτια του αγοραίου έρωτα και από Λιλή θυμήθηκε πως την είχαν βαφτίσει Σοφία.
Αυτό ήταν! Μέσα από μια μεγάλη σύγκρουση, η πόρνη Λιλή που την έλεγαν Σοφία μέσα από χιουμοριστικές καταστάσεις και αποκαλυπτικούς έως ξεκαρδιστικούς διαλόγους με τον σερβιτοράκο μας, γνώρισε εκείνο το μικρό κοριτσάκι, τη Σοφούλα που … Και συμφιλιώθηκε μαζί του, το φρόντισε εκείνο το κοριτσάκι ώσπου στο τέλος η Λιλή που την έλεγαν Σοφία έγινε ο καλύτερος φίλος με τον εαυτό της.
Σε εκείνο το σημείο η αρχική ιδέα άλλαξε και, αντί ένα ολόκληρο μυθιστόρημα, η ιστορία μου έγινε ένα από τα 5 διαφορετικά διηγήματα που συνθέτουν το «Είναι φίλος μου».
Οι ιστορίες που θα διαβάσουμε είναι μυθοπλασία ή αληθινές;
Σε αυτό το βιβλίο οι αυτοβιογραφικές αναφορές μπλέκονται με τη μυθοπλασία εγείροντας ερωτήματα που καλούν εσωτερική αναζήτηση, σκέψη και ανάλυση.
Οι πρωταγωνιστές απλοί, αλλά βαθιά ανθρώπινοι, εκτίθενται στο φως της αλήθειας αποκαλύπτοντας τον εαυτό τους και τις αδυναμίες τους. Κάποιοι μέσα από τις συγκρούσεις αναπτύσσουν τις δεξιότητες της επικοινωνίας και της ενσυναίσθησης μαθαίνοντας έτσι να αγαπούν πραγματικά. Άλλοι βλέπουν τον εαυτό τους καθρεφτισμένο στα μάτια των φίλων τους, κατανοώντας πόσο πολύ τους διαμορφώνουν οι άλλοι μέσα από την αθόρυβη παρουσία και την ανιδιοτελή αγάπη τους.
Μέσα σε αυτή τη σιωπηλή υποστήριξη αναδεικνύεται το πολυτιμότερο αγαθό στη ζωή: η φιλία. Η αληθινή φιλία που δε σε εγκαταλείπει στις δυσκολίες αλλά παραμένει πλάι σου με θέρμη και αφοσίωση.
Η καλύτερη όμως απάντηση σε αυτό το ερώτημα θα έλεγα πως είναι το οπισθόφυλλο:
Οι περισσότεροι, αν όχι όλοι, λένε πως με τα λάθη μαθαίνεις. Προσωπικά, δηλώνω υπέρμαχος του αντιθέτου. Θέλω να κερδίζω και να μαθαίνω απ’ τα σωστά μου. Γίνεται. Έχει μεγαλύτερη ασφάλεια, έχει και πολλές ωραίες εκπλήξεις αλλά και συγκινήσεις.
Σε αυτό το βιβλίο, τα σωστά συναντούν τα λάθη και δημιουργούν ανθρώπινες ιστορίες φιλίας, δυνατές και γεμάτες πάθη.
Σε αυτό το βιβλίο, οι μικροί ακούν τους μεγάλους ενώ οι μεγάλοι φοβούνται τις σκιές τους και προσπαθούν να φιλιώσουν με τους εαυτούς τους.
Σε αυτό το βιβλίο, οι σκέψεις κάνουν κουμάντο, χωρίς λογοκρισία. Ελεύθερες φτάνουν σε σημείο να υπομένουν ακόμα και τον εξευτελισμό.
Σε αυτό το βιβλίο, κάποιοι φίλοι είπαν «φτου ξελευθερία». Αντιστάθηκαν στην ανιαρή ρουτίνα και συνέχισαν το ταξίδι τους στο άγνωστο. Η ιδέα της επιστροφής τους φάνταζε ντροπιαστική, φλέρταρε με την ολική ταπείνωση.
Σε αυτό το βιβλίο, η εξουσία της χειραγώγησης που θέλει τον πολίτη/πελάτη υπηρέτη, κοντράρει την τέταρτη εξουσία σε μια άνευ όρων τιτανομαχία.
Σε αυτό το βιβλίο, κάποιοι φοβήθηκαν να μοιραστούν τη χαρά τους. Επέλεξαν να «προστατέψουν» την ευτυχία τους, όχι από την φίλο τους αλλά από το άγνωστο. Τον φόβο τους φοβήθηκαν.
Σε αυτό το βιβλίο, χωθήκαμε σε ένα απ’ τα ωραιότερα όνειρα και όλοι μαζί συμφωνήσαμε: Μα τι ωραία όνειρα, τι όμορφες εικόνες πλάθει το υποσυνείδητο των παιδιών κι ας είναι στεναχωρημένα!
Γιατί είναι σημαντική η φιλία στη ζωή μας;
Γιατί χωρίς αυτή θα ήμασταν μόνοι! Γιατί δεν θα μας έβλεπε ποτέ κανείς. Γιατί θα μιλούσαμε σε μια οθόνη όπου αντί για συναισθήματα έχει pixels. Τα φοβάμαι όλα αυτά να το ξέρεις…
Συνδέεται και, αν ναι, με ποιο τρόπο η φιλία με την αυτογνωσία και την προσωπική εξέλιξη;
Ασφαλώς! Μόνο μέσα απ τις σχέσεις μαθαίνουμε τον εαυτό μας, το περιβάλλον μας, τον εαυτό μας. Μόνο μέσα απ τις σχέσεις και την φιλία φωτίζουμε τα σκοτεινά μας σημεία. Η φιλία δίνει χώρο στην αλήθεια, ακόμα κι αν αυτή πονάει. Η φιλία δεν θα σου πει ποτέ ποιος πρέπει να γίνεις. Σε βοηθά να παρατηρείς τα δυνατά αλλά και τα αδύναμα σημεία σου. Σου δείχνει ευκαιρίες αλλά και κινδύνους που απειλούν τον εαυτό σου.
Μέσα απο την αυτογνωσία γνωρίζεις καλύτερα τα όριά σου, γίνεσαι πιο ειλικρινής, εντοπίζεις τις στρεβλές πεποιθήσεις σου, τον αξιακό σου κώδικα. Όλη αυτή η διεργασία σε βγάζει απ την κρυψώνα που μπορεί να βολεύει αλλά στην πραγματικότητα περιορίζει. Η αυτογνωσία δεν έρχεται μόνη της, δεν σου λέει τι να κάνεις, απλά σου δείχνει ποιος είσαι και είναι αυτή η προϋπόθεση για την προσωπική σου εξέλιξη.
Όταν ο άλλος λέει «είσαι φίλος μου» και το εννοεί ανοίγει μια αγκαλιά στην αλήθεια σου, στις αντιφάσεις σου, στις σιωπές σου και εκεί κάπου γενιέται η δυνατότητα αλλαγής! Η φιλία όμως δεν διδάσκει, δεν κουνάει το δάχτυλο, απλά καθρεπτίζει και σου ανοίγει τον δρόμο της εξέλιξης με σταθερά βήματα χωρίς τυμπανοκρουσίες.
Οι φίλοι μας δείχνουν μοτίβα, συναισθήματα, αδυναμίες που μπορεί να αγνοούμε. Η φιλία μπορεί να δοκιμάσει τα όρια και εύκολα μας δίνει χώρο και χρόνο να πειραματιστούμε με ειλικρίνεια και αυθεντικότητα. Στη φιλία μαθαίνουμε να εμπιστευόμαστε, να συγχωρούμε, να αντέχουμε. Όλη αυτή η μάθηση τελικά ενδυναμώνει και την ψυχολογική μας ανθεκτικότητα.
Οπότε εν κατακλείδι η φιλία συνδέεται όχι μόνο με την αυτογνωσία και την προσωπική εξέλιξη αλλά και με την ικανότητα να αντέχουμε την ίδια μας την αλήθεια μέσα στον άλλον. Στην αληθινή φιλία φίλοι μου και μόνον εκεί, τολμάμε να αντέχουμε όσα βλέπουμε.
Ο τρόπος με τον οποίον σχετιζόμαστε με τους άλλους εξαρτάται από την κουλτούρα μας;
Η κουλτούρα μας διαμορφώνει τα όρια της φιλίας, τις σιωπές που αντέχουμε, τις λέξεις που λέμε αλλά κυρίως αυτές που δεν τολμάμε να πούμε ή να ακούσουμε. Η κουλτούρα διαμορφώνει το πλαίσιο μέσα στο οποίο η διαφορετικότητα σε μια σχέση αφαιρεί ή στην καλύτερη των περιπτώσεων λειαίνει τις γωνίες από δύσκολες συμπεριφορές.
Υπάρχουν πλαίσια μέσα στα οποία για παράδειγμα η δημόσια ή ακόμα και η ιδιωτική έκφραση συναισθημάτων δεν είναι εύκολα αποδεκτή. Το να τολμήσεις να κλάψεις σε ένα τέτοιο πλαίσιο/κουλτούρα μπορεί να θεωρηθεί αγένεια ή και προσβολή. Δεν είμαι ειδικός για να εξηγήσω αυτήν την ιδιαιτερότητα, αλλά σίγουρα μπορώ να μοιραστώ την συγγραφική μου εμπειρία μέσα από το «Είναι φίλος μου» λέγοντας πως η κουλτούρα μας καθορίζει πώς μαθαίνουμε να σχετιζόμαστε ακόμα και μέσα από συγκρούσεις ή έντονες ψυχολογικές διεργασίες.
Ναι, ο τρόπος με τον οποίον σχετιζόμαστε με τους άλλους εξαρτάται από την κουλτούρα μας αλλά πατάει και στις προσωπικές εμπειρίες μας. Οι προσδοκίες, οι επιλογές, οι τρόποι αλληλεπίδρασης μπορεί εύκολα να έρθουν σε σύγκρουση με τις νόρμες και τους αξιακούς κώδικες της κοινωνίας που ζούμε, οπότε σε αυτή την περίπτωση με απόλυτη συνειδητότητα πρέπει να δούμε το σχετίζεσται ως μια πρό(σ)κληση για αλλαγή, την δική μας συνειδητή απόφαση για αλλαγή!
Μπορεί κανείς να μην βλέπει τα ίχνη που αφήνουν οι κανόνες μας, οι απόψεις των σημαντικών άλλων μας, τα έθιμα και οι παραδόσεις που μας έμαθαν να αγαπάμε να μισούμε ή να σιωπούμε, σίγουρα όμως οι σχέσεις μας, οι πραγματικές φιλίες μας υπάρχουν βαθιά χαραγμένες στον ατομικό μας χάρτη ως θυσαυρός ανάμεσα σε αυτά που φαίνονται και σε όσα ποτέ δεν ειπώθηκαν.
Πώς γινόμαστε καλύτεροι φίλοι;
Δεν ξέρω! Υπάρχουν εκεί έξω άπειρα εγχειρίδια, αμέτρητα κείμενα, χιλιάδες αράδες με οδηγίες, συμβουλές γεμάτες αγάπες, αστέρια, καρδούλες και ευχές… Τα έχω διαβάσει μα πάντα καταλήγω σε δύο λέξεις. Δεν ξέρω. Απλά το βιώνω και όσο μπορώ το μοιράζομαι.

