Ουρανία Φυλτζανίδη: «Πατρίδα δεν είναι μόνο ο τόπος που γεννήθηκες, αλλά αυτός που κουβαλάς στην καρδιά».
Υπάρχουν τόποι που κουβαλούν την Ιστορία όχι απλώς στις μνήμες, αλλά στον ίδιο τον παλμό των ανθρώπων τους. Η Λέρος, ένα νησί γεμάτο φως, ναυτική παράδοση και βαθιές ρίζες, συναντά την αγκαλιά της Ρόδου μέσα από την καρδιά και τη δράση του Συλλόγου Λερίων.
Mε αφορμή την τιμητική παρουσία του νησιού στο 10ο Φεστιβάλ Καλλιτεχνικής Δημιουργίας Ροδίων και την εκδήλωση στο Γαλλικό Κατάλυμα, έχουμε τη χαρά να συνομιλούμε με την πρόεδρο και χοροδιδάσκαλο του συλλόγου, κα Ουρανία Φυλτζανίδη, μια γυναίκα που αφιερώνει τη ζωή της στη διατήρηση αυτής της σπίθας.
Συνέντευξη στον Νίκο Κωνσταντινίδη
Κυρία Φυλτζανίδη, φτάνουμε στην κορυφαία στιγμή της παρουσίας του νησιού σας στο 10ο Φεστιβάλ Καλλιτεχνικής Δημιουργίας Ροδίων, με την εκδήλωση της Ορχήστρας Λέρου στο Γαλλικό Κατάλυμα. Τι ακριβώς να περιμένει το κοινό που θα βρεθεί εκεί το Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου;
Το κοινό μπορεί να περιμένει μια ξεχωριστή βραδιά αφιερωμένη στη Λέρο, γεμάτη μουσική, συναίσθημα και πολιτισμό. Η παρουσία της Ορχήστρας Λέρου αποτελεί για εμάς μια ιδιαίτερα σημαντική στιγμή, γιατί μέσα από τη μουσική έχουμε την ευκαιρία να ταξιδέψουμε το κοινό στη Λέρο και να του παρουσιάσουμε ένα κομμάτι από την ψυχή του νησιού μας.
Είναι μεγάλη τιμή για εμάς η Λέρος να είναι το Τιμώμενο Νησί του Φεστιβάλ και ακόμη μεγαλύτερη χαρά να μπορούμε να μοιραστούμε την παράδοσή μας με τους ανθρώπους της Ρόδου.
Εύχομαι ο κόσμος να φύγει από αυτή τη βραδιά έχοντας πάρει μαζί του λίγη από τη ζεστασιά και την αγάπη που κουβαλάμε εμείς οι Λεριοί για τον τόπο μας.
Ποιοι συντελεστές και ποιοι φορείς συμπράττουν σε αυτή την τελετή και τι συμβολίζει για εσάς αυτή η συνάντηση πολιτισμού στην καρδιά της Ρόδου;
Η συγκεκριμένη εκδήλωση είναι αποτέλεσμα συνεργασίας ανθρώπων και φορέων που αγαπούν πραγματικά τον πολιτισμό και την παράδοση των νησιών μας.
Η συμμετοχή της Ορχήστρας Λέρου, σε συνδυασμό με το 10ο Φεστιβάλ Καλλιτεχνικής Δημιουργίας Ροδίων και όλους όσοι εργάστηκαν για αυτή τη διοργάνωση, δημιουργεί μια πολύ όμορφη πολιτιστική γέφυρα ανάμεσα στη Λέρο και τη Ρόδο.
Για εμένα αυτή η συνάντηση συμβολίζει ακριβώς αυτό: ότι τα νησιά μας μπορεί να τα χωρίζει η θάλασσα, όμως μας ενώνουν η ιστορία, οι άνθρωποι, οι παραδόσεις και η αγάπη μας για τον τόπο μας. Όταν ο πολιτισμός γίνεται αφορμή να συναντηθούμε, αυτή η απόσταση μικραίνει ακόμη περισσότερο.
Ο Σύλλογος Λερίων Ρόδου «Η Παναγία του Κάστρου» έχει αφήσει έντονο αποτύπωμα στα πολιτιστικά δρώμενα του νησιού – πρόσφατα μάλιστα με τη μεγάλη επιτυχία της πρώτης Γιορτής Παραδοσιακών Γλυκών. Ποια είναι η κινητήρια δύναμη πίσω από αυτή τη διαρκή προσπάθεια εξωστρέφειας;
Η κινητήρια δύναμη είναι μία και είναι πολύ δυνατή: η αγάπη μας για τη Λέρο. Όταν αγαπάς τον τόπο σου, θέλεις να τον γνωρίσουν και οι άλλοι. Θέλεις να μιλήσεις για την ιστορία του, τις παραδόσεις του, τους ανθρώπους του, τις γεύσεις του, τους χορούς και τα τραγούδια του.
Αυτό προσπαθούμε να κάνουμε μέσα από τον Σύλλογό μας. Να μην είμαστε απλώς ένας σύλλογος που συγκεντρώνει ανθρώπους με κοινή καταγωγή, αλλά ένας ζωντανός φορέας πολιτισμού και δημιουργίας.
Η μεγάλη ανταπόκριση του κόσμου στην πρώτη Γιορτή Παραδοσιακών Γλυκών ήταν για εμάς μια μεγάλη δικαίωση αλλά και μια συγκινητική στιγμή. Είδαμε ανθρώπους να αγκαλιάζουν τη λέρικη παράδοση και αυτό μας δίνει ακόμη μεγαλύτερη δύναμη να συνεχίσουμε.
Η παράδοση της Λέρου είναι βαθιά συνδεδεμένη με την τοπική γαστρονομία, τις γεύσεις και τα μοναδικά έθιμα, όπως είδαμε και πρόσφατα. Πόσο σημαντικό είναι για εσάς να μεταλαμπαδεύονται αυτές οι μνήμες στις νεότερες γενιές της παροικίας;
Είναι πάρα πολύ σημαντικό. Θα έλεγα ότι είναι ένας από τους βασικότερους λόγους για τους οποίους υπάρχουμε ως Σύλλογος. Δεν θέλουμε τα παιδιά μας απλώς να ακούν για τη Λέρο. Θέλουμε να τη γνωρίζουν και να τη βιώνουν.
Να μάθουν τους χορούς μας, τα τραγούδια μας, τις παραδοσιακές μας συνταγές, τα έθιμά μας και κυρίως τις ιστορίες που κρύβονται πίσω από όλα αυτά. Γιατί κάθε παραδοσιακό γλυκό, κάθε χορός, κάθε τραγούδι κουβαλάει μνήμες ανθρώπων και οικογενειών.
Πίσω από μια συνταγή υπάρχει μια γιαγιά, μια μητέρα, μια οικογένεια, μια ανάμνηση. Αν δεν τα μεταδώσουμε στα παιδιά μας, κάποια στιγμή θα χαθούν.
Ο δικός μας ρόλος είναι να πάρουμε αυτή την κληρονομιά από τους μεγαλύτερους και να την παραδώσουμε στους νεότερους ζωντανή και αγαπημένη.
Πρόσφατα, τον Ιούνιο, πραγματοποιήθηκε στη Λέρο και το Συνέδριο της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών Δωδεκανήσου. Πώς αισθάνεστε για τους δεσμούς που ενώνουν τα νησιά μας μέσα από τέτοιες πνευματικές και πολιτιστικές γέφυρες;
Αισθάνομαι μεγάλη χαρά και υπερηφάνεια. Τα Δωδεκάνησα έχουν έναν τεράστιο πολιτιστικό πλούτο και κάθε νησί έχει τη δική του ξεχωριστή ταυτότητα και φωνή. Οι πολιτιστικές και πνευματικές συναντήσεις μάς δίνουν την ευκαιρία να γνωρίζουμε καλύτερα ο ένας τον άλλον, να ανταλλάσσουμε ιδέες και να δημιουργούμε συνεργασίες.
Πιστεύω ότι αυτές οι γέφυρες είναι πολύτιμες. Όταν ενώνουμε τις δυνάμεις μας, μπορούμε να αναδείξουμε ακόμη περισσότερο τον πολιτισμό των Δωδεκανήσων και να τον κάνουμε γνωστό στις νεότερες γενιές.
Η λέρικη παροικία στη Ρόδο είναι ζωντανή, δραστήρια και αγαπητή. Πώς βιώνετε την καθημερινότητα αυτής της μεγάλης οικογένειας και ποιος είναι ο παλμός των ανθρώπων που στηρίζουν τις δράσεις σας;
Για εμένα οι Λεριοί της Ρόδου είναι πραγματικά μια μεγάλη οικογένεια. Μπορεί να ζούμε στη Ρόδο, όμως η Λέρος βρίσκεται πάντα μέσα στην καρδιά μας.
Αυτό που με συγκινεί περισσότερο είναι η ανταπόκριση των ανθρώπων κάθε φορά που οργανώνουμε μια δράση. Ο καθένας προσφέρει με τον δικό του τρόπο. Άλλος με τον χρόνο του, άλλος με τις γνώσεις του, άλλος με μια ιδέα και άλλος απλώς με την παρουσία και την αγάπη του.
Αυτός είναι ο παλμός του Συλλόγου μας: οι άνθρωποί του. Και νιώθω πραγματικά ευγνώμων που έχουμε δίπλα μας ανθρώπους που πιστεύουν σε αυτή την προσπάθεια και θέλουν να κρατήσουμε τη λέρικη παράδοση ζωντανή.
Ποια είναι τα μελλοντικά σχέδια και οι επόμενοι στόχοι για τον Σύλλογο Λερίων Ρόδου, αλλά και για εσάς προσωπικά;
Οι στόχοι μας είναι πολλοί και η διάθεσή μας ακόμη μεγαλύτερη. Θέλουμε να συνεχίσουμε τα μαθήματα παραδοσιακών χορών για μικρούς και μεγάλους και να δημιουργήσουμε έναν χώρο πραγματικής συνάντησης και επικοινωνίας για τους Λεριούς της Ρόδου.
Παράλληλα, θέλουμε να συνεχίσουμε τις δράσεις που έχουν σχέση με τη λέρικη γαστρονομία, τα παραδοσιακά προϊόντα και τα έθιμά μας. Να διοργανώνουμε εκδηλώσεις, να συνεργαζόμαστε με άλλους συλλόγους και φορείς και να δίνουμε συνεχώς νέες ευκαιρίες στους ανθρώπους να γνωρίσουν τη Λέρο.
Προσωπικά, θέλω να συνεχίσω να προσφέρω στον Σύλλογο με όλες μου τις δυνάμεις. Όσο βλέπω ανθρώπους να συμμετέχουν και, κυρίως, παιδιά να μαθαίνουν και να αγαπούν την παράδοσή μας, αισθάνομαι ότι αξίζει κάθε προσπάθεια.
Κλείνοντας, αν έπρεπε να μεταδώσετε μια εσωτερική αλήθεια ή ένα μήνυμα για τη σχέση της Λέρου με τη Ρόδο, ποιο θα ήταν αυτό που θα θέλατε να κρατήσει ο αναγνώστης μας;
Θα ήθελα να κρατήσει ότι η Λέρος και η Ρόδος δεν είναι απλώς δύο νησιά που τα χωρίζει η θάλασσα. Είναι δύο τόποι που τους ενώνουν άνθρωποι, συναισθήματα, φιλίες, μνήμες και πολιτισμός.
Εμείς οι Λεριοί που ζούμε στη Ρόδο κουβαλάμε τη Λέρο μέσα μας. Και μέσα από τον Σύλλογό μας προσπαθούμε να κρατήσουμε αυτή τη σχέση ζωντανή, όχι μόνο για εμάς αλλά και για τα παιδιά μας. Γιατί τελικά πατρίδα δεν είναι μόνο ο τόπος όπου γεννήθηκες. Είναι ο τόπος που κουβαλάς μέσα στην καρδιά σου. Και η Λέρος, για εμάς, θα είναι πάντα εκεί.
Θέλω να συνεχίσουμε να δημιουργούμε γέφυρες μεταξύ Λέρου και Ρόδου και να αποδεικνύουμε ότι ο πολιτισμός μας ενώνει, μας θυμίζει ποιοι είμαστε και μας δείχνει τον δρόμο για το αύριο.

